Động cơ gì?

“HỒ CHÍ MINH ĐÃ LÀM NGHÈO TIẾNG VIỆT
Khi chú ý vào việc tranh luận về chủ đề có nên đưa Hán ngữ vào chương trình phổ thông hay không, tui bỗng dưng nhớ lại một việc.
Từng ở cương vị là lãnh đạo tối cao của 1 nửa đất nước trong thể chế độc đảng toàn trị, ông Hồ Chí Minh là người đã làm nghèo tiếng Việt khi hô hào phong trào “Làm trong sáng tiếng Việt” ở miền Bắc Việt Nam vào những năm 60 của thế kỷ trước.
Không hiểu vì lý do gì, ông Hồ Chí Minh, một người từng được cho là rất am hiểu chữ Hán, lại cho rằng từ Hán Việt chiếm đến 80% tiếng Việt, là nguyên nhân gây ra sự u tối tiếng Việt.
Từ đó ông phát động phong trào làm trong sáng tiếng Việt bằng cách loại bỏ càng nhiều từ Hán Việt càng tốt.
Tiếng nói của một lãnh đạo độc đảng toàn trị là luật pháp, là mệnh lệnh nên các cán bộ đảng cao cấp dưới quyền, các giáo sư tiến sĩ, cán bộ văn hoá, cán bộ văn công, văn nghệ sĩ ở miền Bắc đã răm rắp chấp hành và nhiệt liệt hưởng ứng. Cũng có thể các vị ấy làm nhiệt tình hơn những gì ông Hồ muốn.
Hậu quả là hàng loạt từ Hán Việt đang làm sang trọng và phong phú cho tiếng Việt bị “dịch” ra … tiếng Việt.
Phi cơ thành máy bay, phi cơ trực thăng thành máy bay lên thẳng, phi công -> người lái máy bay, thuỷ quân lục chiến -> lính thuỷ đánh bộ, nữ dân quân -> dân quân gái, hoả tiễn -> tên lửa, bạch ốc -> nhà trắng, bệnh viện hộ sản-> nhà đẻ, quốc gia-> nhà nước, hồng thập tự-> chữ thập đỏ…may là lúc ấy chưa dám thay nữ bộ trưởng thành bộ trưởng cái, đại tướng thành tướng lớn, thủ tướng thành tướng đầu…
Tiếng Việt nghèo nàn đi kể từ hồi đó. Nhưng chưa hết, sau 1975, làn sóng nghèo hoá ấy còn theo đầu súng tràn vào quét đi những gì tốt đẹp trong ngôn ngữ Việt có từ thời các cụ Trần Trọng Kim, Hoàng Xuân Hãn, Phạm Quỳnh, Nguyễn Văn Vĩnh… mà nền học thuật miền Nam vẫn trân trọng giữ lại được. Chưa kể là làn sóng tai hại ấy đã gây ra xáo trộn và tiêu huỷ đi hệ thống thuật ngữ khoa học cho từng ngành học rất hoàn chỉnh mà các nhà học thuật uy tín miền Nam, tiếp nối sự nghiệp của Trần Trọng Kim, Hoàng Xuân Hãn, Đào Duy Anh..xây dựng nên.
Tên lửa chính là hoả tiễn, nhưng nếu đừng san bằng ra để bỏ đi từ hoả tiễn thì tiếng Việt có đến hai từ để chỉ cho hai loại công cụ: “tên lửa” (fire arrow) là mũi tên thô sơ có gắn mồi lửa, và “hoả tiễn” (missile, rocket) là cái máy đẩy phản lực để đẩy đầu đạn, vệ tinh nhân tạo hay phi thuyền gắn phía trước đi xa. Có phải như vậy, tiếng Việt của ta bị nghèo đi không?
Trong khi càng lúc tiếng Việt càng thiếu quá nhiều từ- kể cả tận dụng hết từ Hán Việt- để tạo ra các thuật ngữ mới diễn đạt những vấn đề phát sinh mới của nhân loại nên phải vay mượn thêm từ gốc tiếng Anh, tiếng Pháp, tiếng Hy Lap, La Tinh xa lạ để đưa vào ngôn ngữ Việt, thế mà ông Hồ lại muốn loại đi kho tàng Hán Việt có sẵn do ông bà ta dày công chế tác bao đời để lại.
“Trực thăng” thì được chứ “lên thẳng” mà dùng làm danh từ rất gương gạo. Ví dụ dùng câu “Phi cơ trực thăng đang bay lên thẳng” nghe dễ chịu hơn câu: “Máy bay lên thẳng đang bay lên thẳng”, và cần thiết nói gọn lại thì “trực thăng đang bay lên thẳng” nghe vẫn rõ ý hơn là “lên thẳng đang bay lên thẳng”. Hoặc như câu: “chàng phi công trẻ rời phi trường, lái xe vào xa lộ, chạy thẳng về nhà người tình”, nghe trơn tru bóng bẩy hơn câu: “chàng người lái máy bay trẻ rời sân bay, lái xe vào đường xe, chạy thẳng về nhà người tình”. Rất may là thời đó các vị văn hoá nô chưa nhiệt tình thay chữ “xa lộ” bằng chữ “đường xe”…
Những ví dụ làm nghèo nàn và u tối tiếng Việt như thế còn đầy rẫy, xin nhường lại cho các giáo sư tiến sĩ viện sĩ ngôn ngữ, các nhà học thuật tầm cỡ tiếp tục tìm hiểu…tui không dám múa rìu qua mắt các vị nữa.
Bây giờ ngược lại, vì động cơ nào đó muốn đưa Hán ngữ vào trường phổ thông, các vị lại tung hô từ Hán Việt lên tận mây xanh, nào phải học chữ Hán mới thành công dân toàn cầu, phải học chữ Hán tượng hình mới làm trong sáng được tiếng Việt …” (Huynh Ngoc Chenh)
#hochiminh #lamngheotiengviet #huynhngocchenh

Image may contain: 1 person , text
Boost Post

1 Comment

  1. […] Ngoc Chenh (ĐTL’s Blog) – Khi chú ý vào việc tranh luận về chủ đề có nên đưa Hán ngữ vào […]

RSS feed for comments on this post · TrackBack URI

Comments are closed.

%d bloggers like this: